Pitot Tüpleri ve Debi Probları
Pitot Tüpleri ve Debi Probları, hava, gaz, buhar ve uygun temiz akışkanların boru, baca veya kanal içerisindeki hızını diferansiyel basınç prensibiyle ölçmek için kullanılan endüstriyel akış ölçüm elemanlarıdır.
Büyük Çaplı Baca, Kanal ve Borularda Düşük Basınç Kaybıyla Akış Ölçümü
Prob, akış kesiti içerisindeki belirlenmiş ölçüm noktasına yerleştirilir ve toplam basınç ile statik basınç arasındaki farkı oluşturur. Elde edilen diferansiyel basınç, uygun bir fark basınç transmitteri veya debi hesaplama ünitesiyle hız ve hacimsel debi bilgisine dönüştürülür.
Ø50–Ø1600 mm
Dairesel borular, büyük çaplı bacalar ve dikdörtgen hava kanallarında uygulanabilir.
350°C’ye Kadar
Yüksek sıcaklıklı hava ve gaz akışlarının ölçümünde uygun malzeme seçimiyle kullanılabilir.
50 Bar’a Kadar
Uygun proses bağlantısı ve mekanik tasarımla yüksek basınçlı sistemlerde kullanılabilir.
Düşük Basınç Kaybı
Akış kesitini sınırlı ölçüde daraltan prob yapısı sayesinde sistem direncini düşük tutar.
Pitot Tüpü ve Debi Probu Nedir?
Pitot tüpü, akan akışkanın toplam basıncı ile statik basıncı arasındaki farkı ölçerek akış hızının belirlenmesini sağlayan bir hız probudur. Oluşan diferansiyel basınç, akış hızının karesiyle orantılıdır.
Debi probu tek başına doğrudan hacimsel debiyi ölçmez. Prob tarafından oluşturulan fark basınç; akışkan yoğunluğu, kanal kesiti, prob geometrisi ve kalibrasyon katsayısı kullanılarak hız ve hacimsel debiye dönüştürülür.
Tek noktalı ölçüm probları genellikle boru veya kanal merkezine yerleştirilir. Akış profilinin düzenli ve türbülanslı olduğu uygulamalarda merkez hızından ortalama hız hesaplanabilir. Daha yüksek doğruluk gereken uygulamalarda çok noktalı travers ölçümü veya ortalama alan probları tercih edilmelidir.
Pitot Tüpleri ve Debi Probları Nasıl Çalışır?
Prob Akışa Yerleştirilir
Prob ucu, akış yönüne uygun şekilde boru, baca veya kanal içerisindeki ölçüm noktasına konumlandırılır.
Basınçlar Algılanır
Probun yüksek basınç portu toplam basıncı, düşük basınç portu ise referans statik basıncı algılar.
Fark Basınç Ölçülür
Yüksek ve düşük basınç bağlantıları arasındaki fark, diferansiyel basınç transmitteriyle ölçülür.
Hız ve Debi Hesaplanır
Diferansiyel basınç, yoğunluk, prob katsayısı ve kanal alanı kullanılarak akış hızı ve debi bilgisine dönüştürülür.
Diferansiyel Basınçla Akış Ölçüm Prensibi
Pitot tüpünün oluşturduğu dinamik basınç, ideal koşullarda aşağıdaki temel ilişki kullanılarak hız hesabına dönüştürülebilir:
v: Akış hızı
K: Prob kalibrasyon katsayısı
ΔP: Diferansiyel basınç
ρ: Akışkan yoğunluğu
Hacimsel debi, belirlenen ortalama hızın boru veya kanalın net kesit alanıyla çarpılmasıyla hesaplanır. Gaz ve yüksek sıcaklık uygulamalarında yoğunluk düzeltmesi için sıcaklık, mutlak basınç ve gaz bileşimi dikkate alınmalıdır.
Pitot Tüpü ve Debi Probu Çeşitleri
Boru veya kanalın belirli bir noktasındaki lokal hızı ölçer. Sabit ve düzenli akış profillerinde ekonomik bir çözümdür.
Kanal kesiti boyunca birden fazla noktadan basınç alarak daha temsil edici ortalama hız bilgisi üretir.
Baca gazı, yanma havası ve sıcak proses gazlarının ölçümü için uygun malzeme ve bağlantılarla üretilir.
Yüksek basınç, yüksek sıcaklık veya bakım sırasında sökülmesi gereken uygulamalarda flanş bağlantısıyla monte edilir.
Küçük ve orta çaplı borularda kompakt, ekonomik ve kolay montajlı çözüm sunar.
Proses durdurulmadan veya uygun izolasyon düzeneğiyle bakım yapılması gereken uygulamalar için tasarlanabilir.
Pitot Tüpleri ve Debi Probları Teknik Özellikleri
| Teknik Parametre | Referans Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Ölçüm hassasiyeti | Gerçek akışın ±%1’i | Uygun akış profili, montaj ve kalibrasyon koşullarında geçerlidir. |
| Tekrarlanabilirlik | ±%0,1 | Kararlı proses ve aynı ölçüm koşulları için referans değerdir. |
| Minimum Reynolds sayısı | Yaklaşık 12.000 | Akış profilinin türbülanslı ve ölçüme uygun olması için dikkate alınır. |
| Ölçüm aralığı oranı | 10:1 | Alt ve üst ölçüm sınırları fark basınç transmitteriyle birlikte değerlendirilmelidir. |
| Akışkan türü | Gaz, hava, buhar ve uygun temiz sıvılar | Malzeme ve proses uygunluğu akışkan özelliklerine göre doğrulanmalıdır. |
| Boru veya kanal çapı | Ø50–Ø1600 mm | Dairesel ve uygun dikdörtgen kesitlerde uygulanabilir. |
| Çalışma basıncı | Maksimum 50 bar | Prob, bağlantı ve manifold sınıfı birlikte doğrulanmalıdır. |
| Çalışma sıcaklığı | 350°C’ye kadar | Daha yüksek sıcaklıklar için özel malzeme ve uzak bağlantı gerekebilir. |
| Maksimum viskozite | 500 cP | Sıvı uygulamalarında akışkan temizliği ve impuls hattı uygunluğu değerlendirilmelidir. |
| Gövde malzemesi | 316L paslanmaz çelik | Korozyon direnci ve uzun süreli proses kullanımı sağlar. |
| Proses bağlantısı | Flanşlı veya dişli | Boru sınıfı, proses basıncı ve bakım ihtiyacına göre seçilir. |
| Manifold bağlantısı | 3 veya 5 yollu manifold | Transmitteri izole etmek, sıfırlamak ve dengelemek için kullanılabilir. |
| İsim plakası | Paslanmaz çelik | Ürün ve proses bilgilerinin kalıcı olarak işaretlenmesini sağlar. |
Teknik performans; prob tipi, montaj noktası, düz kanal mesafesi, Reynolds sayısı, akışkan yoğunluğu, sıcaklık, basınç ve fark basınç transmitterinin doğruluğuna bağlıdır.
Kullanım Alanları
Pitot Tüpleri ve Debi Problarının Avantajları
Montaj ve Ölçüm Önerileri
Teknik Seçim ve Ölçüm Notu
Tek noktalı pitot tüpü yalnızca probun bulunduğu noktadaki lokal hızı ölçer. Akış profili simetrik değilse veya boru içerisinde girdap ve türbülans bozukluğu varsa merkez hızından hesaplanan ortalama debi gerçek debiyi temsil etmeyebilir.
Merkez hızının yaklaşık 0,84 katsayısıyla çarpılması yalnızca uygun, tam gelişmiş ve türbülanslı hız profillerinde kullanılabilecek yaklaşık bir yaklaşımdır. Kritik ölçümlerde kanal traversi, kalibrasyon veya ortalama alan probu kullanılmalıdır.
Ölçüm doğruluğu; prob geometrisi, Reynolds sayısı, akışkan yoğunluğu, sıcaklık, mutlak basınç, montaj doğrultusu, düz kanal mesafeleri ve fark basınç transmitterinin ölçüm aralığına bağlıdır.
Pitot Tüpü ve Debi Probu Seçimi İçin Teknik Destek Alın
Ürün seçimi; boru veya kanal ölçüsü, akışkan türü, debi aralığı, proses basıncı, sıcaklık, bağlantı tipi ve istenen ölçüm hassasiyetine göre yapılmalıdır.
Baca gazı, biyogaz, yanma havası, basınçlı hava ve HVAC debi ölçümleri için pitot tüpü, debi probu, manifold ve fark basınç transmitteri çözümleri hakkında teknik bilgi alabilirsiniz.
